Каримов еще не умер, но война кланов уже идет
Тема болезни президента Узбекистана Ислама Каримова, распространенная на сайте Народного движения Узбекистана (НДУ), продолжает будоражить не только узбекскую общественность, но и мировую. Государственные СМИ Узбекистана пытались опровергнуть эту информацию. Их подхватили казахстанские агентства. КазТАГ сообщал, что Министр Иностранных Дел РК Ерлан Идрисов встретился с Каримовым.
Чтобы еще раз удостовериться в правоте той или иной стороны, мы связались с лидером узбекской оппозиции Мухаммадом Салихом, уже много лет живущим за рубежом, но имеющим тесные связи с отечественной оппозицией в самом Узбекистане, который дал еженедельнику ADAM эксклюзивное интервью. Читать далее…
Диктаторларга бир қамчи
Мен авваллари инқилоб сўзини севмас эдим, чунки ўрта мактабнинг зерикарли дарсларида, кейин совет армиясининг сиёсий ўқишларида, кейин эса университет аудиторияларида инқилоб сўзини тинмай эшитиш мен учун бир азоб ҳолига келганди.
Қолаверса, инқилоб, тўғрироғи большевикларнинг революцияси ўтган асрнинг 20-йилларида менинг аждодларимни қатл этди. Инқилобга қаршилигимнинг яна бир сабаби, у мен учун бир қуллик рамзи, диктатура тимсоли эди. Бу сўзга қарши аллергия шу қадар кучли эдики, Гуржистон ва Украинада бўлиб ўтган воқеаларни бир муддат инқилоб, деб атагим келмади. Аммо кейин кўрдимки Каримов каби териси қалин диктаторларга таъсир этиши учун инқилоб сўзидан ҳам аччиқроқ сўзи йўқ экан. Читать далее…
Кўнмаслик саодати, ҳижрат ва шеърият ҳақида
Муҳаммад Солиҳ ҳақида ёзиш осон эмас бунга эҳтимол бир неча “калит “ сўзлар сабабдир. Шоир ўз ижоди билан “қулфлоқ” бўлган мавзуларни очгани учунми камина ҳам “эрк”инроқ, озодроқ бўлишни “орзу” қилдим.
Нима керак сенга?
Нима излайсан?
Кўнсанг бўлмайдими шу ҳаётга?Дўстларим кўрсатган ўша ҳаётга
Атир ҳиди анқиб турган ҳаётга
Узоқ тикиламан
Яна тикиламан…Кўнмайман. Читать далее…
Муҳаммад СОЛИҲга мактуб
М.Солиҳ ва Д.Девис. (Тошкент, 1984)
Бу хатни Тошкентдан ёзяпман. Архивимдан бир эски варақа топдим. Уни кўриб ҳаяжонландим ва томчидан қутилиб ёмғирга, дўлга учраган Мустақиллигимизни эсладим. Яқин тарих саҳифаларини, сарғайган газеталарни варақлар экан, бизга бу имтиҳоннинг не сабабдан юборилганини мушоҳада қилишга уринаман…
Бугун Мустақиллик учун курашган ватан авлодлари тутқинда ва сургунда, муҳожиротда яшаяпти. Аммо улар четда туриб ҳам биздан кучлироқ ва иймони мустаҳкамроқ экани бизни севинтиради.
Бу ажойиб хат 1989 йил август ойида “Бирлик” халқ ҳаракати қошидаги Ўзбекистон ёшларининг эркин уюшмаси “Ахборот варақаси”нинг 3-сонида чоп этилган экан:
Муҳаммад СОЛИҲга мактуб
Мактубга ёшлар таҳририяти шундай изоҳ берибди:
“Биз ўзимизга лоақал бирорта ўзбекча ҳарфли машинка топа олмай ўрисча ҳарфларда ёзиб, бунинг устига Ўзбекистонда яшаб туриб, жумҳуриятимизнинг давлат тили масаласини ҳал қилолмай юрган пайтимиз чет элликлар ўз ишларини ўзбекча компьютерларда битирса ажабланарлими? Бундан бир йилгина аввал “Ўзбекистонда давлат тили ўзбек тили бўлсин!” деган шиорни кўришса баъзиларнинг “қуёнчиғи” тутиб қоларди. Энди бўлса, бу шиорни айтавериб биз ҳам чарчадик. Сиз яхшиси америкалик олим Девин Девиснинг ўзбекистонлик дўсти Муҳаммад Солиҳга ўз шахсий компьютерида ўзбек тилида ёзган мактубини ўқиб кўринг. Ўзбекистондаги бирорта ўрис ёки ўзбек шундай ширин тилда, равон тилда гапира олармикан?” Читать далее…
Муҳаммад Солиҳ шеърлари Озарбайжон туркчасида чоп этилди
Муҳаммад Солиҳ - Ўзбек туркчаси шеъриятининг “Президенти”
Дунёнинг ўнлаб ўлкасида шеърлари, суҳбатлари чоп этилган машҳур ўзбек шоири Муҳаммад Солиҳ ўз шеърияти ва демократия йўлидаги кураши билан нафақат қардош Ўзбекистонда, балки дунёнинг кўп диёрларида яхши танилган. Асарлари кўп тилларга таржима этилган, чоп қилинган. Фикримча, у дунё замонавий шеъриятининг йўналишини белгилаб берган шоирдир.
Афсуски, у йигирма йилдан ортиқ муддат ўз ватанига қайта олмаётир. У ерда уни ҳам Шарқ шоирларининг севимли образларидан бўлмиш “зиндон” кутаётир.
Ўрни келганда айтиб ўтай, Муҳаммад Солиҳнинг ва менинг ҳам дўстим, машҳур ўзбек адиби Мамадали Маҳмуд мана ўн йилдан ортиқдир, қамоқхонада. Унинг энг яқин замонда озод бўлишини тилаймиз.
Муҳаммад Солиҳ шеърларини ўзбек туркчасидан озарбайжон туркчасига ўгираркан, баъзан бизга бироз тушунарсиз туюлган сўзларни, ифодаларни оригиналдаги каби қолдирдим. Биз турк қардошлар бир-биримизни яхшироқ англамоқ учун бу даврни ҳам ўтишимиз керак эди.
Аслида ҳамма нарса тушунарли, баъзилар баъзан ё сабрсизлик этади, ё шунчаки чигаллик этар, ёки Аллоҳ уларга тилларни, сўзларни сезмоқ, ҳис этмоқ қобилиятини бермагандир.
Ҳар ҳолда, Аллоҳ не этганини дақиқ суратда билгувчидир. Читать далее…
Каримов Конституцияга Гарант эмас, унинг бузилишига ҳомийлик қилди
Бугун Ўзбекистоннинг жорий Конституцияси қабул қилинган кун. Бундан йигирма йил муқаддам қабул қилинган ушбу ҳужжат 6 бўлим, 26 боб, 128 модадан иборат. “Асосий Қомус” дея кўрсатилган Конституциянинг “мамлакат халқи манфаатлари учун хизмат” қилиши таъкидланади.
Ўзбекистон расмийларига кўра, Конституция мамлакат “мустақиллигининг муҳим ҳуқуқий асоси, тинч-осуда, фаровон ҳаётнинг мустаҳкам кафолати” ҳисобланади. Расмий матбуотда таъкидланишича, Ўзбекистон Конституцияси “халқчиллиги ва демократик табиати билан” бошқа ҳужжатлардан фарқ қилади.
Шунингдек, расмийларга кўра, Ўзбекистон президенти бошчилигида тузилган Конституцияда “миллийлик ва умуминсонийлик принципларига ҳам ниҳоятда нозиклик билан ёндашилган”.
Аммо ўзбек мухолифати президент Каримовнинг ўзини мамлакат Конституциясини давомли оёқ ости қилиб келаётганликда айблайди.
Хўш, мухолифатда қандай асослар бор? Бу ҳақда Ўзбекистон Халк Ҳаракати раҳбари Муҳаммад Солиҳнинг Би-би-си радиосига берган суҳбатини келтирамиз: Читать далее…
Ҳаж
Бу – Қиёмат кунига менгзаган, баҳайбат ва буюк манзара!
Тўрт миллион эркак ва аёл мусулмоннинг бутун иродаси ягона мақсадга йўналган: Уларнинг ҳар бири Яратганнинг эътиборига тушишни, тавбасини тушунтириш, ўзининг у қадар хам жирканч эмаслигини, моддий шаҳват ботқоғида тамоман ботмаганини, ҳали ҳам инсон эканлигини англатиб, ниҳоят бутун бу гуноҳларига қарамай, ҳали ҳам Яратганнинг кечиришини умид қилади!
Бу муқаддас ҳудудда ҳар бир эркак ва аёл – худди Китобда ёзилгани каби – фақат ўзи билан банд, қутулиш дарди билан машғул, биров-бировга қарамайди, биров бошқа бировнинг нима қилаётани-ю, қандай кийингани, қандай кўриниши билан асло иши йўқ!
Оқ, қора, сариқ, қизил танли инсонлар, ёшлар, қариялар, семиз ва ориқлар, чўлоқлар, қийшиқ-қинғир, майиб-мажруҳлар Каъба атрофида, Сафо ва Марва ўртасида, Муздалифа ва Мина орасида саф-саф бўлиб тинмай оқадилар ва бу миллионларнинг тилида ягона калом бор: “Аллоҳу Акбар”!
Бу маҳобатли ва муҳташам оқинни ҳаракатга келтирган эса шубҳасиз, ўша “Акбар” бўлган Зотдир!
Бу Зот Ягонадир, Бирдир, ҳамиша Боқийдир, У туғилмаган ва туғмагандир ва ҳеч ким ва ҳеч нарса Бу Зотга тенг эмасдир!
Муҳаммад Солиҳ
